
Het is 9 februari 2050. We zijn in een klaslokaal ergens in Nederland. Voor de klas staat een oudere kale man met een bril en nét iets te hippe schoenen voor zijn leeftijd. In de klas zit een groep adolescenten.
"Meneer Kranen, mijn opa zegt dat hij een tijdschrift heeft waar u op de cover staat. En dat tijdschrift komt uit dit jaar! Maar u ziet er veel jonger uit dan nu. En lang niet zo dik en grijs. Klopt dat?"
De leraar zucht even diep en neemt dan het woord. "Bikkel, je opa vergist zich. Ik weet niet waar hij het over heeft. Laten we gaan beginnen met de les van vandaag. Ouderwets programmeren. Wat denken jullie dat dat betekent?"
Een meisje steekt enthousiast haar hand op. "Ariel, wat denk jij?" zegt de leraar. "Ik denk dat we gaan werken met oudere AI-modellen. Zoals ChatGPT 8, of Gemini 12." zegt Ariel.
"Of misschien zelfs Grok MechaHitler!" schreeuwt een jongen aan de andere kant van de klas. "Matthijs!" roept het meisje.
"Leuk Matthijs. Maar laten we het daar niet over hebben. Heb je ook een serieus antwoord?"
Matthijs denkt even na en zegt dan "Oh, misschien gaan we de prompt gewoon direct vertellen wat we willen in plaats van dat de agent onze gedachten leest?". Een meisje met een beugel roept: "Of dat we het gaan typen! Op zo'n toetsenbord! Ik heb die gezien in het technologiemuseum."
"We gaan inderdaad werken met een toetsenbord" zegt Meneer Kranen. "Maar er is meer dan dat..."
"Gaan we ook werken met zo'n ding dat je moet verplaatsen?" zegt Bikkel. "Zo'n, hoe heet dat? Een hamster? Een marmot?". "Een muis!" zegt het meisje met de beugel. "Die zag ik ook in het museum, met een filmpje van een oude minister-president die niet wist hoe het werkt."
"Misschien gaan we zelfs met een muis werken" zegt de leraar. "Maar jullie vergeten het belangrijkste. We gaan geen prompts gebruiken om onze apps te bouwen."
De hele klas begint te schreeuwen. "Geen prompts?". "Maar hoe moeten we dan de apps bouwen meester?" zegt Matthijs.
"We gaan de code zelf schrijven jongens", zegt de leraar.
De hele klas valt stil. Een van de studenten begint te lachen. Dan moet de rest van de klas ook lachen. "Wat een leuke grap meester! Zelf programmeren!" zegt Bikkel.
"Het is geen grap" zegt de leraar. "Ik ga jullie uitleggen wat variabelen zijn, hoe je een loop schrijft en hoe je een functie aanroept. Jullie gaan zelf een app schrijven met een toetsenbord. Net zoals ik dat vroeger ook deed toen ik zo oud was als jullie."
Uit de klas klinkt een collectief gezucht. "Maar meester, waarom zouden we dat doen? Dat is toch heel onhandig en saai?" zegt Ariel.
"Waarom zou je gitaar leren spelen? Of leren zingen?" zegt de leraar. "Je kan toch ook gewoon de radio aanzetten?". "Wat is een radio?" zegt Matthijs. "Laat maar zitten Matthijs. Het punt is dat je ook dingen kan doen die niet efficiënt zijn. Maar gewoon omdat ze leuk zijn! Omdat je van een uitdaging houdt! Omdat je graag een puzzel wilt oplossen! Omdat je niet wil dat de machines alles voor je bepalen!".
“Maar meester…” begint het meisje met de beugel voorzichtig. “Een agent weet toch beter hoe je een app schrijft dan wij zelf?”
Het hoofd van Meester Kranen wordt langzaam rood. Zijn woorden buitelen in rap tempo over elkaar heen.
"Alles is tegenwoordig geautomatiseerd! Je kunt niks meer zelf! En vanwege die stomme agents raakte ik mijn baan kwijt en sta ik nu al bijna 25 jaar voor minkukels zoals jullie les te geven. En jullie snappen er helemaal niks van! Jullie hebben geen idee hoe het is om niet aan het handje te worden genomen! Jullie zijn allemaal slaven van de machine geworden!"
"Slaafgemaakt, meester", zegt Ariel.
"Het me niet schelen hoe je het noemt! Jullie zijn allemaal dom en lui geworden. En dat komt allemaal door die rotagents!"
Bikkel staat op en fluistert iets in het oor van Ariel. "Bikkel!" roept de meester.
"Ik ga de decaan halen meester, u bent helemaal overstuur!" zegt Bikkel.
Meester Kranen kijkt even in de verte. Hij herpakt zich en gaat rustig zitten.
"Sorry jongens, ik liet me even gaan. Ik heb slecht geslapen vannacht. Het spijt me."
Meester Kranen zucht diep en vervolgt dan zijn verhaal. "Goed, start jullie gedachtenmachines maar en zet je prompting agent aan. Jullie mogen een spelletje gaan prompten."
Door de klas gaat een zucht van verlichting. De kinderen gaan aan de slag.
Meester Kranen staart uit het raam. De les is bijna voorbij. Nog maar een paar jaar en dan mag hij met pensioen.
Mediadieet

📷 VRT Max / Martha!Tentatief
Wat ik luisterde.
De Kunst van het Verdwijnen. Seizoen 1 van deze Vlaamse podcast (uit 2022) was een van de beste die ik hoorde in het Nederlands taalgebied. Het vertelt op meesterlijke wijze hoe een grote bankroof en het oorlogsverleden in de zevende wijk van Antwerpen met elkaar verweven zijn. Seizoen 2 is, in tegenstelling tot veel andere podcasts, echt een voortzetting van het eerste seizoen (die je dus wel echt eerst moet luisteren). Ook hier koppelen Bart van Nuffelen en Lucas Derycke onverwachte verhalen aan elkaar, waaronder het vervolg op het leven van Dr. Fred Kader, het jongetje dat in 1942 ontsnapte aan een Joodse razzia. Hoe ze die verhalen verbinden blijft van zeer hoge kwaliteit; je kunt bijna zeggen dat ze literatuur in podcastvorm van maken. Misschien nét iets minder memorabel dan seizoen 1, maar desondanks absoluut een aanrader. ★★★☆
De beste linkjes

Wellicht heeft u het al meegekregen als u het technieuws een beetje volgt: de buzz rondom een tool met de naam Clawdbot, oh nee Moltbot, oh nee OpenClaw. OpenClaw is een agent die op je eigen computer draait en waarmee je communiceert via een chatapp zoals Telegram, WhatsApp of Signal. Wat OpenClaw anders maakt dan, zeg, ChatGPT of Google Gemini is dat je het de controle geeft over je complete computer. Daarmee kan het bijvoorbeeld je browser en apps aansturen. Sommigen noemen het de toekomst van personal computing. De bots hebben ook hun eigen social network met de naam Moltbook, een soort Reddit waar ze over hun ‘humans’ babbelen en filosofische vragen stellen over hoe het zou zijn om in de echte wereld rond te lopen.
Dit klinkt als het begin van een slechte science-fiction film. Is dit het begin van een overname van de menselijke beschaving door robots? Dat zeggen die bots misschien wel, maar misschien komt dat ook omdat het verhaal zo vaak voorkomt in de trainingsdata van die bots.
Je complete computer laten overnemen door een AI agent klinkt als security incidents waiting to happen. En inderdaad kwam iemand die een beetje ging graven al heel snel allemaal gevoelige informatie tegen. Ik heb zelf een beetje geëxperimenteerd met OpenClaw op een Mac Mini (dus niet mijn hoofdmachine). Het is echt griezelig om mee te kijken hoe een robot je webbrowser bestuurt nadat je een opdracht hebt gegeven (in dit geval ‘zoek een Airbnb in Milaan’). Echt heel goed ging dat trouwens nog niet. Na alle verhalen (en mijn eigen bedenkingen over de veiligheid) heb ik OpenClaw maar weer van die Mac afgegooid. Zeker nadat ik een blog las van Simon Willison (die vaak goede technische blogs schrijft over AI-modellen) en die het zelf ook niet aandurft om het op zijn machines te installeren. Maar de kans lijkt me groot dat we over niet al te lange tijd meer volwassen en veiligere versies gaan zien van dit soort apps.

📷 LEGO / Crocs
Simon Willison had trouwens ook een aantal aardige AI-voorspellingen in deze podcast. Meer voorspellingen: een paar lezers van deze nieuwsbrief gaan vast deze petitie tekenen die oproept om het WK in de VS te boycotten en die ene lezer die zo gek is om LEGO-Crocs te kopen moet voor straf oordopjes kopen alleen maar om er DOOM op te spelen.

📷 Andy Coenen
Gelukkig zijn er ook nog mooie dingen in de wereld, zelfs als die met AI worden gemaakt. Zoals een kaart van New York City in de isometrische stijl van Simcity 2000 (dank Just!). Of ouderwets dingen met de hand maken, zoals graffiti overschilderen met teksten in Helvetica. Of een plattegrond maken van het hotel uit Stanley Kubrick’s The Shining. Ander goed nieuws: het ANP heeft een auteursrechtzaak verloren van een blogger die een foto had gebruikt (mag ik nu mijn €270 terug ANP?).
En als u niet meer weet wat u moet in een wereld waarin robots een eigen sociaal medium hebben kunt u altijd nog naar Japan gaan en in een hotel verblijven waar 13 katten in je kamer met je slapen. Of jezelf amuseren met videorecensies van Japans eten. (beide linkjes uiteraard via de Chef K.). En als u carnaval gaat vieren dan kunt u vast in de stemming komen met dit nummer van trouwe lezer Jeroen. Alaaf!
Zoals u kunt zien heb ik eens wat anders geprobeerd met ‘de beste linkjes’ in deze editie: lopende tekst in plaats van een lijstje. Voor herhaling vatbaar? Klik dan hier. Heeft u liever de linkjes in een lijstje? Klik dan hier.
De beste gifjes
Lotte Belice, mijn lieve Chef Kattengifjes, was nogal grieperig van de week. Familieverpakkingen zakdoekjes gingen er in rap tempo doorheen. Gelukkig had ze toch nog genoeg energie om een paar gifjes te vinden!
Dit gifje komt trouwens van trouwe lezer Niels, wiens Binkie z’n buikspieren aan het trainen is. Uw huisdieren zijn ook van harte welkom: stuur me een filmpje en dikke kans dat het in deze rubriek verschijnt!

Als je denkt dat je goed bezig bent.

En deze hond is héél enthousiast als het zwembad eindelijk open gaat.

En dat was het!
De volgende Circulaire komt op maandag 23 februari uit. Tot dan!
Één trouwe lezer had de afgelopen tweek iets over voor deze nieuwsbrief, hartelijk dank! Wilt u ook uw steentje bijdragen voor uw favoriete nieuwsbrief? Stuur me dan geen bakstenen maar geld, en wel via dit linkje. Alvast bedankt!
De Circulaire is de tweewekelijkse nieuwsbrief van Hay Kranen. Hay is als zelfstandig creative coder werkzaam in de kunst, cultuur en mediawereld. Ik ben altijd geïnteresseerd in nieuwe klussen of projecten (en feedback op deze nieuwsbrief), dus wil je een keer koffie met me drinken? Dat kan: reply gewoon op deze nieuwsbrief of stuur een mailtje naar [email protected].
✍️ Nieuwsbrief doorgestuurd gekregen? Meld je hier aan voor De Circulaire.
🗄️ Alle oude Circulaires vind je in het archief.
🤖 Werk dat ik heb gemaakt vind je in mijn portfolio.

